Thursday, July 23, 2015

Nebrasko: ĉiu bezonas vivocelon

“Kiu scias “por kio” vivi, superos preskaŭ iun ajn “kiel” asertis Friedrich Nietzsche. Tiun devizon plurfoje ripetis aŭstra psikologo Viktoro Frankl, dum siaj jaroj da suferado en la naziaj koncentrejoj. Pasis plia duonjarcento kaj jen provinca usona pensiulo alfrontas la saman demandon: por kio?
Maljuna alkoholulo mistraktata de sia edzino kaj duonforgestia de siaj filoj (kiuj tamen nur reciprokas lian iaman neglekton de ili) li trenas mizeran vivon en griza domaĉo, kie li stumblas ĉiupaŝe kvazaŭ blinda ĉevalaĉo. La unu filo ŝajnas esti pli prospera, li ja sukcesis eĉ gajni laboron en loka televido kaj apenaŭ kaŝas sian ĝojon pri grava malsaniĝo de rivalo, kiu liberigis por li tiun postenon. La alia filo unuavide plenrapide moviĝas al la sama (patra) direkto de sentaŭgulo: li estas nura vendisto de hejmaj elektronikaĵoj, lia dika koramikino forlasis lin post dujara kunvivado, do li apenaŭ havas iun esperon prosperi en la vivo.


Do eble ni neniam aŭdus pri tiu tute ordinara familio, se iutage la grizhara drinkulo ne ricevus leteron, kiu spronis lin al longa vojaĝo – evidente la plej longa dum pluraj jaroj. Vane la familianoj penis admoni lin rezigni je tiu vere stulta ideo – iri al redakcio de iu marĝena ĵurnalo por ricevi promesitan al li premion, laŭdire gajnitan en ĵurnala loterio. “Mi prenos mian milionon!” obstinis li kontraŭ ĉiuj klarigoj. Ĉu freneza monavideco? Tute ne.
Dum tritaga vojaĝo de la filo kaj la patro evidentiĝas, ke ĝia celo estas ne mono (kompreneble nur imagebla, neniam ricevota), sed la celo en si mem. Unuafoje post pluraj jaroj de sensenca vegetado la fakte ankoraŭ ne tre maljuna viro ekvidis iun kialon por ellitiĝi matene kaj movi siajn piedojn. Lia mizera vivaĉo akiris sencon, eĉ se nur imagitan. Poste li eksplicite agnoskos, ke bezonis tiun monon nur por disdoni ĝin inter siaj filoj kaj tiel repagi almenaŭ parte sian iaman neglekton de iliaj vivoj. Ah, pardonon, li vere volis aĉeti du aĵojn: pikapon kaj... kompresoron. Por kio? “Por ke ili estu” – tutklara respondo, ĉu ne?
Mi ne priskribu ĉiujn malfacilaĵojn kaj aventurojn, kiujn alfrontis la amuza paro de fuŝuloj dum tiu vojaĝo. Anstataŭe mi diru, ke la reĝisoro majstrege pentris bildon de profunda usona vivotruo – de ĉiuj forgestia griza urbeto, kie homoj kun malplenaj okuloj pasigas tagojn kaj jarojn maĉante sencomankajn aferojn kun ĉiama biero enmane kaj forta konvinko, ke la vivo estas merdo kaj ilia destino estas droni en tiu kaĉo – sencele kaj senreziste. Miaj parencoj loĝas (plejparte jam -is) en simila vilaĝo kaj mi observis tian degenradon tre proksime kaj longatempe.
Tamen ne pensu, ke temas pri morna dramo – tute ne! Delonge mi ne ridis tiom multe kaj sincere kiel dum spekti ĉi filmon. Specifa humursento de ĝiaj herooj ridigas ĝislarme. Ekzemple epizodo pri (re)ŝtelado de kompresoro el garaĝo de malĝusta homo (kio evidentiĝis poste). La embarasitaj filoj ekkrias: “Paĉjo, kial vi silentis pri tio? Ĉu ni similas al kompresorŝtelistoj?” – “Mi ja neniam sciis pri kio vi okupiĝas” trankvile respondas la maljunulo.
La plej belaj kadreroj de la filmo aperas fine, kiam la ĉefa heroo malrapide kaj fiere traveturas la urbeton de siaj parencoj, mokintaj lin kaj reĝece rigardas ilin stirante sian pikapon en kies malantaŭo videblas korbo kun nova kompresoro. Jen lia persona minuto da gloro! Ĉiu homo meritas ĝin.
Post tiu ĉi filmo mi ekpensis, ke mi devos pli ofte telefoni al mia patro. Ja al la patrino mi jam neniam telefonos.

Tuesday, July 14, 2015

Honkongo - urbo de festantoj kaj manifestantoj

Mi feliĉis vidi la du honkongojn – trankvilan ribelulon tage kaj energiplenan festanton nokte.
Okupu la Centron!
Mi estas avanturema homo, do ĉu mirindas ke jam dum mia unua promenado tra la urbo mi trafis tendaron de la protestantoj apud la registara oficejo?


Mi atente sekvis tiujn eventojn en la ĉina kaj alilanda gazetaro, do post vidi plurkolorajn tendojn surstrate tuj komprenis ke temas pri “Occupy Central”, la honkonga Majdano.


De amaskomunikiloj mi sciis, ke antaŭtage, dimanĉe ĝi estis atakita de la polico kiu provis malmunti barikadojn kaj dispeli la protestantojn, sed tiuj sukcesis rebati la ofensivon.


Mi vizitis la tendaron lunde kaj ĝi jam estis tute trankvila. Dekoj (ĉu pli ol cent?) da tendoj amasiĝis sur du larĝaj stratoj, disdividitaj per griza vico el betonblokoj, ĉirkaŭ duonmetron altaj. Mi certas ke en Rusio neniu atentus tiun baron, sed komfortemaj honkonganoj aranĝis plurloke ŝtuparojn kun apogiloj por senĝene transpasi ĝin.


Estis varma (25 gradoj) sunoplena tago, do multaj tendaranoj sidis ekster siaj provizoraj loĝejoj.


Ili babilis, manĝis, retumis, legis aŭ simple kuŝis surdorse. Iu mezaĝulo arde parolis antaŭ kelkdekoj da aŭskultantoj. Iom for la samon faris svelta junulo en blanka T-ĉemizo.


La tuta spaco plenis je miloj da afiŝoj, rubandoj, flugfolioj en la ĉina kaj angla.


Multaj estis ilustritaj de karikaturoj, kies herooj rekoneblis por lokanoj.


Sur longa betonmuro estis algluitaj dekoj da flavaj plakatoj kun la sama frazo en diversaj lingvoj: “Subtenu la demokration en Honkongo!”


En dekstra supra angulo de la rusa versio estis skribite: “Russian” kaj iom sube “Руссиянский” (blinda transliterado de la angla vortformo). Iu pli sperta korektis poste: “Русский”.


Evidentis ke plejparte temis pri inteligentaj homoj. Ĉiuj kondutis ĝentile kaj pace, neniu minaco senteblis.


Grupeto da samvestitaj knabinoj en blankaj roboj kaj bluaj kravatoj sidiĝis sur dispentrita per devizoj asfalto por tagmanĝi apud oranĝkolora tendo.


Eŭropaspekta ĵurnalistino alvenis kaj ion demandis en la angla, ŝovante inter ilin grandan mikrofonon. Ili respondis kun ĉarmaj ridetoj kaj apudstara kameraisto filmis ĉion.


Aliloke sidis mezaĝulo en loza subĉemizo, pentrante sur granda papero portreton de juna protestanto sur kies nuda brusto estis alkroĉita flava bendo – simbolo de la kontraŭregistara rezisto.


Alia simbolo – ombrelo – ankaŭ renkonteblis ĉiupaŝe, jen pentrita, jen reala.


Inter du viaduktoj altiĝintaj super la tendaro, pendis grandega tapiŝo el multnombraj ombreloj, kroĉitaj unu al alia.


Videblis ke post semajnoj da tendumado aperis sufiĉe evoluinta infrastrukturo. Protestantoj havis eblecojn ricevi elementan kurachelpon, aliri Interreton, preni librojn aŭ ŝanĝi botojn.


En unu loko mi vidis teleron kun surskribo: “Donacu $1”, sed evidente tio estis marĝena afero. Ĝeneralan etoson mi povus priskribi per unu frazo: “Studenta tendaro”.


Tamen la barikadoj, barintaj aliron al la tendaro je ambaŭ flankoj, kontrastis kun tiu paca atmosfero. Ili estis almenaŭ du metrojn larĝaj kaj profesie faritaj, supozeble de estontaj inĝenieroj.


Mi provis puŝi ilin per mano, sed tiu interplektaĵo de ŝtalaj bariloj, bambuoj kaj seĝoj ne moviĝis eĉ je unu centimetro.


Do tiu kvazaŭ mezepoka kastelmurego forigeblus nur per buldozeroj aŭ brigado de konstruistoj.


Post reveni al Rusio mi plu sekvis la eventojn pere de gazetaro kaj kun bedaŭro legis pri interpuŝiĝoj de la protestantoj kaj la polico, kun apliko de larmiga gaso, ruĝa pipro, bastonoj ktp. Tiu epizodo sendube markiĝos kiel nigra paĝo de la honkonga historio kaj grave influos la vivon de la juna generacio.

La nokta Soho
Vesperon mi pasigis en la apuda Soho, kvartalo kiu ŝajnas neniam dormi. Ĝis malfrunokte mi vagadis laŭ stratoj, sur kies labirintoj svarmis plurnacia homamaso.


Policpatroloj staris ĉiuangule, sed mi ne renkontis iujn malagrablaĵojn ĉu de ili, ĉu de iuj fiuloj.


Cetere mi ne profundiĝis ĉi-kaze en mallarĝajn kaj malhelajn interstratetojn. Nu... preskaŭ ne profundiĝis.


Honkongo famas je siaj bankoj kaj nemoveblaĵa komerco, do ambaŭtipaj oficejoj abundis.


Famaj dezajnistoj de la insulo ankaŭ lasis siajn spurojn videblajn surstrate.


Nubskrapuloj glimis en mallumo kaj estis eĉ pli impresaj ol tage.


Sur iu afiŝo mi legis pri ĵusaperinta Fejsbuk-paĝo de nova restoracio. Interesa afero se konsideri ke tiu socia reto estas blokita ankaŭ en Honkongo kaj tio estis inter malmultaj senteblaj signoj de la ĉina unueco.


Aĉetcentroj malpleniĝis kaj preskaŭ ĉiuj enaj vendejoj jam fermiĝis.


Nur preterpasantoj sekvis siajn personajn itinerojn tra vitrumitaj koridoroj.


Mi supreniris laŭ rulŝtuparo al la tria etaĝo kaj subite trafis blankamuran ejon kun granda surskribo “Jesus in the house” kaj iom sube “Evangelical Free Church of China Kong Fok Church”. Preĝejo en supervendejo? Hm, interesa ideo.


Mi neniam revenas laŭ sama vojo, do apenaŭ mirindas ke post kelkhora vagado mi grave distanciĝis de la hotelo kaj pli-malpli konataj al mi lokoj entute.


Iom post iom malaperis homoj, stratoj estis malplenaj kaj mi komprenis ke tute ne konas mian situon.


Unua alparolita de mi junulino dubeme proponis sekvi unu direkton, sed post mia ĝustiga demando ŝanĝis ĝin tiom facilanime, ke mi preferis malaprobi ambaŭ.


Fine mi trovis junulon, kiu sukcesis orientiĝi sur la hotela mapeto kaj tuj rondigis la okulojn. “Vaŭ! Kiom for!” Li sugestis al mi uzi buson, sed kiam mi diris, ke mi ŝatas piediran promenadon li komprenis ke temas pri freneza alilandano kaj konvinkis min uzi taksion, ĉar mi troviĝis ege for de la celita loko.


Kvaronhoron poste mi trafis la hotelon. Mia unua kaj lasta nokto en la urbo-insulo finiĝis.

Adiaŭ
Sekvan tagon mi per taksio atingis la fervojan stacidomon kaj komforte forveturis al flughaveno. Post aranĝi ĉiujn formalaĵojn kaj trovi mian elirejon, mi malŝparis du horojn por plej ŝatata de multaj turistoj okupo – senimposta butikumado. Tute indiferenta al vestoj, juvelaĵoj ktp, mi aĉetis nur kelkajn donacojn por familianoj kaj amikoj (teo, drinkaĵoj kaj similaj).


La plej memorinda por mi estis horloĝo de Swatch, speciale farita por Honkongo kaj vendata nur en tiu ĉi flughaveno.


Danke al tio honkongaj nubskrapuloj kaj blua maro por ĉiam restos kun mi.

Friday, July 3, 2015

Honkongo, komforta post-kolonio

Kion vi volas viziti – Honkongon aŭ Ĉinion? Vi povas obĵeti, ke la unua estas parto de la dua. Sed iru al Honkongo kaj vi proprasperte vidos gravan diferencon.
Post matenmanĝo mi mendis en la iPhone-aplikaĵo Booking.com konvenan hotelon en la Honkongo-insulo (tiun lokon sugestis al mi Long Zhang), prenis taksion kaj ekveturis al la limo. Duonhoron poste mi jam estis ĉe doganejo.


Ĉio okazis glate, kvankam mi plu miras pri tiu stranga institucio ene de la (formale) unueca lando. En loka monŝanĝejo mi akiris iom da honkongaj dolaroj – alia strangaĵo, malfacile komprenebla por rusianoj.


Mia hotelo Bishop Lei International House en Robinson Road, 4 estis ne luksa, sed sufiĉe komforta. Ĝi situas dek minutojn aŭte for de metrostacio, supre de altaĵo, de sur kiu videblas nubskrapuloj de la komerca centro de la urbo – Mong Kok.


Du ĉambroj estis kompreneble etaj (ja tio estas Honkongo), sed panorama vido el la dormejo plene elaĉetis mankon de spaco.


Mi havis nur unu tagon (fakte duonon), do volis uzi ĝin laŭeble efike. Elirinte surstraten mi nevole ekdescendis malsupren, al maro kiu videblis malproksime.


La unua vizitindaĵo sur mia vojo estis la zoologia kaj botanika ĝardeno. Ĝi dronis en verdaĵoj kaj eniro estis tute senpaga.


Evidente insula malvasteco malebligis aranĝi promenejojn por bestoj, do ili sidas en kaĝoj kaj rigardas vizitantojn de tie, kun tute indiferentaj mienoj.


Viglaj makakoj, grandokulaj lemuroj, gigantaj testudoj... Sed plej grave impresis min orangutano, kiu senemocie sidis antaŭ krado, maĉante arbetan branĉon, poste peze paŝis al mezkaĝa arbo kaj kun neimagebla facilo ekflugis supren, kvazaŭ ĝia faldoplena korpego ne pezis almenaŭ centon da kilogramoj. Nun mi komprenas kial la malajoj nomis tiun beston “arbara homo”.


Trans mallarĝa strato situis bela parko kun fontanoj kaj la muzeo de teumaĵoj – teujoj, teopakaĵoj, plej diversaj tasoj ktp.


Vizito estis same tute senpaga. En la dua etaĝo lokiĝis ekspozicio de manĝproviza kompanio, kio sponsoris la muzeon – ankaŭ interesa.


Mia malsupreniĝo al la marbordo estis longdaŭra kaj malrekta. Tiu parto de Honkongo estas densa kunplektaĵo de superpasejoj, eskalatoroj kaj ŝtuparoj, kiuj interligas nubskrapulojn, metrostaciojn kaj vendocentrojn.


Do oni senhalte grimpas supren, trairas iun vitropasejon, descendas en luksan aĉetcentron tra kiu eniras metroon, poste ruliĝas supren laŭ eskalatoro kaj denove paŝas tra iu vitroŝtala koridoro al plia nubskrapulo.


Post tute ĉinvizaĝa Ŝenĵeno tuj rimarkindas internacia etoso de tiu ĉi urbo-insulo. Eŭropanoj en grizaj kompletoj hastas ien kaj tien, evidente al oficejoj de internaciaj kompanioj. La brita pasinteco senteblas ĉiupaŝe.


Oni descendas de Robinson Road al Kennedy Road, preteriras monumentojn al reĝo Georgo la 6-a kaj al azianoj, pereintaj dum la Dua mondmilito fidelaj al la brita krono.


Kompreneble la trafiko estas maldekstraflanka, do atentu tion antaŭ transiri la straton. Feliĉe en multaj lokoj ĉe transpasejoj sur asfalto estas pentrita averto: “Look right” kun granda montrilo dekstradirekta.


Duetaĝaj busoj ankaŭ estas honkonga ĉiutagaĵo.