Thursday, December 31, 2015

La 99-a UK: Solena malfermo kaj Movada foiro

Mi devas agnoski, ke mia kongresumado estas iom specifa. Malofte mi partoprenas la oficialajn kunsidojn kaj plejparton de la kongresa semajno ĉiam pasigas en ekskursoj, piedira vagado aŭ amuziĝo diversforma, do miaj blogaĵoj malmulton diros al vi pri la kongreso mem. Sed ĉi-kaze mi ĉeestis la du kernajn eventojn. Mi pensas ke ili tipas por ajna UK, do legu kaj juĝu mem.
Movada foiro
La movada foiro okazis samvespere en la dua etaĝo de hotelo kiu situis trans la Corrientes strato, do apud la mia Ibis Obelisco. Ĉio estis tradicia kaj jam bone konata. Longaj vicoj de tabloj, sur kiuj kuŝis libroj, revuoj, suveniroj kaj plej neimageblaj memfaritaĵoj. Katolikoj, komunistoj, afrikanoj, vegetaranoj, radioamatoroj...


Mi trairis ĉion kelkfoje, prenis iujn flugfoliojn kaj legis afiŝojn. Plejparte tio estis renkontiĝejo de malnovaj amikoj, do homoj brakumis unu la alian, babilis kaj foje eĉ sidiĝis surplanke en amika rondo.


La senlaca Neil Blonstein, kiun mi antaŭe konis nur pere de Fejsbuko, salutis min kaj tuj tiris por interkonatigi kun siaj multnombraj geamikoj. La unua estis ukraina esperantisto Eŭheno Kovtonjuk. Li staris en la tradicia unkraina ĉemizo kaj vendis (laŭmemore) siajn fotoalbumojn kaj poemojn de Taraso Ŝevĉenko. Li ĝentile kapoklinis kaj sindetene ridetis al la Neila reklamado de “rusa esperantisto el Siberio”, evidente supozante ke temas pri plia malica putinisto. Sekvis maljunulino el Brazilo en longa felpelto – “afabla spiritistino, same kiel 90 % de brazilaj esperantistoj”, prezentis ŝin Neil.


Inter diversetna esperantistaro tuj elstariĝis la slava vizaĝo de Olga Ŝilajeva, mia samlandanino el Glazovo. Ni iom babilis, mire aŭskultis amokanton fare de skandinava maljunulo en kepo (feliĉe ne al mi adresitan) kaj faris plian memorfoton kun Olga kaj ŝia germana amikino.


Fine mi renkontis Pablo León, kiu espereble jam iom ripozis post la pena esplorado de la bonaeraj policejoj, en kiu mi engaĝigis lin. Mi havis por li malgrandan peton. Mi rememoris, ke en la monujo krom la bankokarto troviĝis ankaŭ kvitanco por la perdita valizo. Ĉu oni decas telefoni al la flughaveno kaj averti pri tio? “Senprobleme!” respondis Pablo kaj ni direktiĝis al mia hotelo.
Ĉe la akceptejo li petis telefonlibron, klariginte ke li volos informi pri la perdita valizo de iu gasto de la hotelo. “Perdita valizo? Ĉu tiu?” trankvile reagis akceptisto kaj montris per fingro al... mia ruĝa valizo! Sur ĝia supra parto videblis alkroĉita paperŝildo kun surskribo: “Stanislav Belov”. Nu kion diri, evidente tro da homoj kun tiu ĉi nomo loĝis tiutempe en hotelo Ibis Obelisco. Pablo triste disetendis la manojn. Mi ridis. Mi komencis kompreni la argentinan etoson.

Solena malfermo
Tio estis mia tria universala kongreso, do jam tempis partopreni la unuan malferman ceremonion, ĉu ne? Des pli ke salono troviĝis apud mia hotelo, do sufiĉis nur transiri la straton.
Kion mi diru pri la evento? Ĝi estis pli-malpli simila al sennombraj solenaĵoj, kiujn mi ĉeestis dum mia 40-jara vivo. Bonvenigaj paroladoj de altranguloj, senfinaj salutoj de reprezentantoj de landaj asocioj (feliĉe fojfoje amuzaj), patosaj vortoj pri frateco, egaleco, unueco, ktp. Mark Fettes aspektis kvazaŭ manaĝero el dezajnista bildkolekto – juna, vigla kaj promesplena. La himnon li kantis tiel fervore, ke mi rememoris gospelan koncerton, vizititan de mi antaŭjare en Parizo. Lian moviĝemon forte reliefigis Osmo Buller, kiu staris sur la sama scenejo kun preskaŭ ŝtona vizaĝo de maljuna burokrato. Sendube li jam plurfoje kantis tiun himnon kaj vidis tiajn entuziasmulojn.


Rimarkindis, laŭ mia pritakso, relative malforta politika subteno de la kongreso. En Hanojo la kongresanojn salutis vic-prezidanto, en Rejkjaviko tion faris la prezidanto mem. En Bonaero bonvenigan parolon faris... vic-prezidanto de la urba komitato pri kulturo. Evidente tio klarigas ankaŭ mankon de iuj ajn afiŝoj (kiuj plenigis Hanojon) aŭ aliaj subtenosignoj (kiel esperanto-subtekstoj por veter-prognozo en la islanda televido, ktp). La verda stelo aperis sur montrofenestro de unusola restoracio apud la kongresejo (kie mi vidis Michael Jackson sidi), sed eĉ tie mankis esperanto-menuo, tiom utila en la senescepte hispanparolanta lando.


Post du aŭ tri horoj la ceremonio finiĝis kaj mi forlasis la halon. Nun mi vidis la malfermon. Apenaŭ revidinda okazaĵo.

Saturday, December 19, 2015

La unua aventuro en Bonaero

Ĉu povas esti vera vojaĝo sen aventuro - ĉu gaja aŭ malĝoja, ne tiom gravas? Mi eniris militbazon en Vungtaŭ, trafis inundon en Kuangngajo, erarvagis laŭ la noktaj Parizo kaj Hanojo. Argentino prezentis por mi plurajn aventureblecojn kaj mi tutforte uzis ilin.
La 26-an de julio malfermiĝis la kongresejo, do mi iris tien. Neniuj afiŝoj pri la kongreso aŭ Esperanto entute videblis en la urbo, nek ĉe la enirejo de hotelo Panamericano, kiu gastigis la 99-an UKon.


Nur meze de la halo staris informŝildo, montrinta malsupren. La teretaĝo plenis je homoj.


Dekoj da kongresanoj staris, sidis, promenis, babilis, brakumis unu la alian. 


Ĉie aŭdiĝis esperanta parolo kaj verdis konataj steloj. 


Interalie mi renkontis ĉi tie Pablo León, lokan esperantiston, kiun mi antaŭe konis nur danke al liaj sciigoj ĉe la kongresa Fejsukpaĝo. La librovendejo jam funkciis, do mi faris la unuan ekspedicion enen, sufiĉe fruktodonan.


Post ioma societumado mi decidis uzi la tagan helon por atingi la sudan parton de la urbo, la faman kvartalon La Boca, pri kiu mi legis en gvidlibro. Mia vojo zigzagis tra stratetoj de San Nicolás kaj jen mi iras laŭ strato Esmeralda. Bela nomo, ĉu ne? Ho, jen interesa preĝejeto, evidente fermita. Mi haltu por foti ĝin... 


Guto falis sur mian dekstran ŝultron. Ĉu klimatizilo? Mi levis la kapon, sed vidis neniun teknikaĵon supre. Ne gravas. Kion volas tiu dikulino? Aĥ, ŝi montras per mansignoj, ke birdo malpurigis mian jakon. Diable! Ŝi pravas – sur mia dekstra ŝultro disfluis malhelverda makulo, aĉe odoranta. Ho, jen plia makulo malsupre... kaj jen plia... Diable, ŝajnas ke tiu birdaĉo suferis lakson kaj liberiĝis de sia ŝarĝo ĝuste super mia kapo!


Mi demetis la jakon, afabla ino helpis al mi, donante papertukojn. Tre ĝustatempe alvenis bonkora viro, kiu bonvole tenis la jakon, dum mi purigis ties dorson, dismakulitan kvazaŭ bombardita batalkampo. Ĉio daŭris ne pli ol du minutojn. Mi remetis la jakon, dankis la helpantojn, ili svingis la manojn kaj ni disiris ege kontentaj. Baldaŭ mi komprenis ke miaj novaj konatoj havis multe pli da kialoj por tio. Mi pluis al La Boca kaj fotis senhalte. Jen interesa preĝejo. 


Muro kovrita je afiŝoj.


Hm, interese per kio oni foje ŝtopigas politikistajn buŝojn.


Rubaĵistoj klasis amason da rubo sur trotuaro – mi legis, ke tio estas aparta profesio en Bonaero. De sur reklamafiŝoj rigardis min brutalaj herooj de lokaj televidserioj.


Neatendite memorigis pri sia ekzistado ĉina sekto Falun Dafa, plurajn jarojn persekutata en la hejmlando.


Bela grafitaĵo kolorigis grizan muron.


Malnovega aŭto aspektis dinozaŭre, sed tamen veturis propramove. 


Sur muro pendis reklamo pri psikoterapia servo, memorigante pri fama argentina vorto "bronca", kiu signifas angoron kaj malkontenton. 


Barbulo sur motorciklo enuis ĉe rubujo.


Tiuminute eksonoris mia poŝtelefono – alvenis SMS pri pago de kelkdek dolaroj, farita de mi en MacDonalds. Hm, mi ne vizitis tiun rapidmanĝejon kaj neniam faras tion dum vojaĝoj, ĉar estus stulte aĉeti tutmonde la samajn aĵojn anstataŭ havigi al si aŭtentikajn impresojn. Nu, eble tio estas konfuzo, kaŭzita de mia pago per bankokarto en la kongresejo, kiun apudis unu el multnombraj bonaeraj MacDonaldsoj. Post kelkaj minutoj alvenis nova SMS – ĉi-foje mi pagis jam ĉirkaŭ 150 dolaroj en iu supervendejo. Tio estis jam tro eĉ por senzorga turisto kiel mi, do mia mano glitis en la internan poŝon de la jako por repalpi monujon kaj... trovis nenion. Tiumomente mi komprenis ke en la dua tago en Bonaero mi sukcesis perdi la tutan kontantan monon (1800 dolaroj) kaj bankokarton, kiun oni jam pagigis je 200 dolaroj!
Kion fari en tiu ĉi tute nova por mi, transoceana lando, kie preskaŭ neniu parolas la rusan, nek la anglan?! Feliĉe mi havis telefonnumeron de Pablo León. “Ĉu? Diable!” reagis li. “Do prenu taksion kaj veturu al Panamericano. Ĉu vi ne povus pagi? Ne gravas, mi pagos por vi”. Laŭvoje mi telefonis al Gazprombanko kaj blokis la karton. Tiu transkontinenta interparolo kostis al mi multe, sed mi almenaŭ savis la reston de la mono. Fiuloj kelkfoje provis fari pliajn pagojn, sed fiaskis.
“Ĉu vi estas en ordo? Ĉu vi ne estas vundita? Ho, feliĉe!” emociis Pablo. “Sed kiel okazis tio? ... Ĉu vere?! Ho, tio ja estas malnovega truko! Ĉiuj konas ĝin!” Nu, kion diri, ankaŭ mi nun povintus ripeti la samon. Dume Pablo ekkonis ke apude troviĝas speciala porturista policejo, do ni direktiĝis tien.
Kion mi diru pri la argentina polico? Ĝi estas perfekta! Tre ordema, disciplinema kaj regulobea. En la porturista policejo nin renkontis afabla ino en uniformo, kiu atente aŭskultis mian historion en la interpreto de Pablo, rigardis miajn fotojn de la preĝejo kaj diris: “Nun plej gravas... trovi ĝustan lokon kie tio okazis. Ĉar se tio estis tiu parto de la Esmeraldo-strato, vian kazon esploru nia policejo, sed se temas pri alia stratoparto, do tio estas tasko de alia policejo”. Ĉiuj admonoj pri urĝeco de la afero kaj bezonateco de tuja serĉado vanis. “Mi havas SMSojn pere de kiuj vi povas vidi kie kaj kiam tiuj ŝtelistoj pagigis mian bankokarton” naivis mi. “Do vi povas tuj iri al MacDonalds, kontroli registraĵojn de gvatkameraoj kaj printi fotojn de la fiuloj. Ili sendube estas ie apude!” Sed neniuj argumentoj povintus ŝanceli firmegan ordon de la bonaera polico. Do ni rapidis al la loko de la akcidento.


“Diable, ili neniam volas preni krimdeklarojn” indignis Pablo. “Ĉar ili komprenas, ke kaptos neniun, do ne volas fuŝi sian statistikon”. Mi iom trankviligis lin, dirante ke en Rusio okazas la sama afero.
Jen nia strato, la bedaŭrinda preĝejo kaj senhoma tereno antaŭ ĝi. Mi fotis ĉion, inkluzive domnumeron.


Kompreneble tio estis la tereno de alia policejo. Ni sekvis tien. La dua policejo estis komforta, eĉ sendrata retaliro funkciis, do mi tuj raportis pri la aventuro ĉe Fejsbuko, avertante aliajn kongresanojn. Post dekminuta atendado nin akceptis juna policano kun tristaj okuloj, super kiuj pendis longegaj okulharoj. “Hm, mi komprenas vin. Sed... rigardu la mapon surmure. Jen estas limo inter policejoj. Ĝi iras rekte laŭ la Esmeraldo-strato. Do se oni priŝtelus vin en butiko, tio estu nia esplorendaĵo. Sed la ŝtelo okazis surstrate, do...”. Ni ekiris al la tria policejo – mi kun rido, Pablo kun insulto-murmurado.
Ĉe la enirejo de tiu ĉi policejo staris ĉarma jnunulino en uniformo. Sur fenestro vorto “Polico” estis skribita en la hispana, angla, itala, hebrea kaj araba – por plia komforto de la turistoj. Dankon. 


Policano aŭskultis la rakonton de Pablo, perfektigitan post plurfoja ripetado, kaj kun bedaŭra suspiro agnoskis, ke registri ĝin estas lia tasko, ne fordonebla. Mi ne konis la hispanan, do ordinare tiu procedo postulus vokon de interpretisto de la rusia konsulejo, sed feliĉe mi havis la argentinan amikon, do tute konfidis al li ĉion kaj nur subskribis paperojn laŭ lia indiko.
Nia registrado ankoraŭ ne finiĝis, kiam alvenis du bruaj mezaĝulinoj kaj ekpepetis ion al la policano. Li sidigis ilin por surbenka atendado kaj daŭrigis komputilumadon. Pablo klarigis al mi, ke tiuj ĉi inoj estis ĵus priŝtelitaj en la sama maniero en la sama loko nur duonhoron post mi. Do se la unua policano tuj ekrapidus tien... Sed la ordo estas antaŭ ĉio!
Mi jam subskribis lastajn paperojn, kiam alvenis maljunulo kun klinbarbo, iom simila al Tibor Sekelj. Surbruste li havis verdostelan insignon, do ni ekparolis esperante. Evidentiĝis, ke ankaŭ li estas kongresano kaj sola diferenco inter ni estas ke li alvenis de Germanio, sed al la sama loko kaj por la sama celo – perdi siajn monon kaj bankokarton pro birdomerdo. Ĉu vi povas imagi mian humoron? Mi ridis senhalte.
Vere, eble malfacilas kredi tion, sed mia humoro estis bonega. Nenio povis fuŝi ĝin. Mi alvenis al la fora kaj enigma lando kaj malŝparis por tio tiom da mono, tempo kaj fortoj, ke en ajna kazo havis nur unu racian eblecon – daŭrigi mian vojaĝon kaj ĝui kion mi havas.


La reston de la tago mi pasigis rakontante al ĉiuj mian unuan gravan aventuron. “Rigardu: dum unu tago mi sukcesis informi pri Esperanto en tri policejoj de Bonaero! Kaj tio kostis al mi nur 2000 dolarojn!” Mi sugestis al la argentinaj samideanoj peti subtenon de la loka registaro, ja kongresanoj multe investas en la nacian ekonomion. Tiam mi ankoraŭ ne sciis, ke tio estis la unua mia ofero, sed ne la lasta.

Friday, December 11, 2015

Puerto Madero: la plej luksa haveno de la mondo

Bonaero oficiale dividiĝas je 48 kvartaloj, ĉiu el kiuj havas propran nomon kaj vizaĝon. La unua detale esplorita de mi estis Puerto Madero, kies nomo karas al ĉiu vera porteño.
Daŭre sin movante orienten, mi atingis Puerto Madero – lokon, kie antaŭ jarcento troviĝis urba haveno. Apenaŭ komentindas, kiom grava estis la haveno (la porto) por Bonaero, ja eĉ nun veraj bonaeranoj en la hispana nomiĝas porteños.


Sed tempo pasis kaj nun la tereno, situanta en la urbocentro, senevite perdis sian iaman destinon kaj eĉ aspekton – feliĉe nur parte. Nun tiu iama laborista distrikto transformiĝis al la plej luksa urboparto. 


Malnovajn dokojn oni restaŭris kaj plenigis je novaj “deponaĵoj” – restoracioj, vendejoj kaj oficejoj de prosperaj firmaoj. Antaŭ iu restoracio staris remburaĵoj de bovino – iom terurapsekta laŭ mia gusto, sed alloga por loka patro, montrinta ĝin al sia ido.


Plej impresis min, ke oni konservis eĉ malnovajn havenajn gruojn, kiuj staras simbole, memorigante pri la antaŭa vivo de tiu ĉi loko.


Sur la riverondoj trankvile tangas du lignaj ŝipoj, nun muzeigitaj. 


Mi vizitis korveton “Urugvajo”, la unuan argentinan esplorŝipon atinginta Antarkton.


Ekspozicio estas simpla kaj tradicia, sed la ĉefa eksponaĵo estas la ŝipo mem, do sendube vizitinda.






Surborde staras ankaŭ kelkaj marmilitaĵoj, inkluzive kanonojn de borda artilerio kaj flosminon kun grandaj aloj.


Nun tiuj teruraj mortigiloj transformiĝis en ludilojn por infanoj. 


La transa bordo atingeblas laŭ la bela Ponto de la Virinoj, desegnita de la hispana arkitekto Santiago Calatrava kaj donacita al la urbo fare de komercisto Don Alberto L. Gonzalez.




Sur transa bordo staras la plej luksaj oficejoj de Bonaero.



La nubskrapuloj el ŝtalo kaj vitro glimas en sunradioj – ankaŭ belaj, sed ne tiom interesaj por vizitado.


Direktinte sin suden mi atingis la Placon Majo kie staras la fama Casa Rosada (Roza Domo) – prezidenta palaco. 


Krom ties arkitekturo rimarkindas ankaŭ, ke malsame ol multaj aliaj ŝtatestraj rezidejoj ĝi servas nur kiel oficejo, do prezidanto laboras tie, sed ne loĝas.


Tamen konstantaj loĝantoj tiuloke haveblas – tio estas veteranoj de la Falklanda milito, la plej tragedia evento de la moderna argentina historio. 


Tiu ĉi vundo plu sangas kaj mi plurfoje vidis argentinanojn arde diskuti la aferon en Interreto kaj ne nur. Ili tendumas sur la placo, stariginte plurajn kabanojn kovritaj je devizoj en la hispana, evidente ligitaj al la pasinta milito. 



Sur herbobedo staras pluraj blankaj lignokrucoj kaj videblas krude farita surskribo.



Jam krepuskis, do mi iris hejmedirekten. Mia vojo pasis tra luksa banka kvartalo. Inter aliaj rimarkindis banko Galicia, evidente establita de elmigrintoj de tiu ĉi orienteŭropa regiono


Lerta magiisto demonstris siajn artifikojn, altirinte multe da infanoj. Spektantoj povus provi sin je tiu metio, aĉetinte vendatajn de li magiilojn.


Baldaŭ mi konvinkiĝos ke “magiuloj” kun lertaj manoj vere abundas en Bonaero.


Turninte sin jen dekstren, jen maldekstren mi atingis belan domegon, eventuale konstruitan lime de la 19-a kaj 20-a jarcentoj.


Apude sur trotuaro jam enlitiĝis senhejmaj junuloj sur trivitaj matracoj.



Mi faris kelkajn fotojn, sed iu maljunulo haltigis min. “Ĉu estas malpermesite?” demandis mi. “No, but you have take a picture in the morning. It will be different colour, very different!” Tio estis la unua kaj lasta kazo, kiam mi vidis en Argentino homon flue paroli la anglan.


Jam tute malhelis. Preter mi veturis librobudo forme de tanko.


De malantaŭ kafeja montrofenestro salute svingis la manon Michael Jackson.


Poste mi plurfoje tagmanĝos tie, sed neniam revidos lin. De sur muro min rigardis barbohava Leo Tolstoj, eldirinta plian saĝaĵon.


Eĉ pli longhara Rasputin alvokis viziti vendejon de elektronikaj ludiloj.


Mi eniris la lifton, premis butonon kaj aŭdis jam kutiman: “Segunda piso”.